Në përgjithësi, janë të paktë ata që flasin për rëndësinë e jetesës si mysliman i mirë, madje ka të atillë, të cilët para se të kuptojnë jetën në Islam flasin dhe trumbetojnë vazhdimisht se si duhet vdekur në rrugë të Allahut.

Sinqeriteti i personit i cili dëshiron të vdes si mysliman do të shihej kur ai mundohet ta kuptojë këtë fe të lartë, ashtu siç e ka zbritur Allahu i Lartësuar dhe ta jetojë në atë mënyrë siç e ka jetuar i dërguari i Allahut, paqja dhe bekimi i Allahut i Allahut qoftë mbi të dhe shokët e tij të sinqertë. Mirëpo, kuptimi i drejtë i fesë dhe të jetuarit e saj përmban në vete disa shenja.

 

Dija e vërtetë

Ky element i rëndësishëm është edhe kushti i parë i fjalës La ilahe il-lallah, gjegjësisht kushti i parë për të qenë dikush mysliman, meqë vetvetiu shqiptimi i shehadetit pa pasur njohuri për të, nuk ka asnjë dobi.

Secili mysliman nuk është i detyruar të bëhet hoxhë dhe të studiojë çështjet e jurisprudencës islame, mirëpo secili mysliman e ka për detyrë t’i mësojë çështjet elementare, të cilat do t’i mundësojnë vazhdimësi në këtë rrugë e cila shpie drejt lumturisë së përhershme, madje edhe në këtë botë.

Prej gjërave elementare që secili besimtar duhet t’i mësojë janë: cili është adhurimi i merituar që ia kemi borxh Allahut të madhëruar, cilat janë veprat që myslimani duhet t’i bëjë, cilat janë gjërat e dëmshme prej të cilave duhet të largohemi dhe më e rëndësishmja: si të jemi të përqendruar në këtë rrugë, me qëllim që frymën e fundit nga kjo botë ta nxjerrim duke qenë besimtarë të denjë, myslimanë të vërtetë.

Dija është gjë e shtrenjtë dhe pikërisht për këtë nuk mund ta gjesh te çdokush. Dija ka rrugët e caktuara andaj nuk mund ta gjejë secili. Mirëpo për fat të mirë, Allahu na ka begatuar me këtë fe, e cila na udhëzon në rrugët e sigurta drejt kësaj mirësie (diturisë).

Ku gjendet dija? Dija për të cilën ka nevojë secili besimtar gjendet te pejgamberët, mirëpo, ku mund ta gjejmë atë pas vdekjes së tyre? Përgjigjja dihet, por si përkujtim vlen të ceket se I dërguari i Allahut, paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të, ka thënë: “Dijetarët janë trashëgimtarë të pejgamberëve, trashëgimia e pejgamberëve nuk është dinari, e as dërhemi, por DIJA, kush merr dije ai ka marr diçka të madhe”. Dijetar i vërtetë është ai për të cilin dëshmon vepra e tij se është dijetar, e pas kësaj padyshim se do të dëshmojnë edhe njerëzit. Gruaja e të dërguarit, Ajsheja, Allahu qoftë i kënaqur me të, për Muhamedin, salallahu alejhi ue selem, dëshmonte kështu: “Sjellja e tij ishte Kur’an”. Pra, çdo gjë që kishte mësuar nga Allahu shihej në sjelljen e tij, në jetën e përditshme. Ndërsa, nuk është dijetar ai që nuk pasurohet me këtë cilësi.

Si fitohet dija? Kur erdhi Xhibrili, alejhi selam, te Resulullahu, paqja dhe bekimi i Allahut i Allahut qoftë mbi të, për t’ia parashtruar disa pyetje të rëndësishme, u ul me një ulje respekti para të dërguarit të Allahut, paqja dhe bekimi i Allahut qoftë mbi të dhe filloi t’i parashtrojë pyetje, ndërsa besimtarët tjerë dëgjonin… në fund i dërguari i Allahut tha: ky ishte Xhibrili, erdhi me qëllim që t’ua mësojë çështjet e fesë. Nga ky hadith shkurtimisht kuptojmë se dija duhet kërkuar duke u ulur para trashëgimtarëve të pejgamberëve me respekt dhe duke i dëgjuar ata.

Dija fetare nuk fitohet ndryshe, ajo nuk fitohet në internet, në gazetë, në kasetë, në revistë, e aq më pak në çajtore. Prej këtyre gjërave mund të përfitohet vetëm në aspekt të inkurajimit apo frikësimit, mirëpo assesi nuk mund të bëhet dikush dijetar, madje as nxënës i dijes edhe nëse di arabisht.

 

Të jetuarit fi sebilil-lah (në rrugë të Allahut)

Jeta e një myslimani të mirë do të dukej kështu: Zgjohet posa ta dëgjojë ezanin e namazit të sabahut dhe pasi të merr abdes dhe t’i falë dy synetet e sabahut, shkon në xhami, ku i falë farzet dhe pas namazit lexon lutjet (dhikrin) që bëhen pas namazit. Nëse dëshiron t’i shtojë sevapet, lexon edhe lutjet e mëngjesit. Kohën e lirë midis namazit dhe nisjes për në punë, e shfrytëzon për lexim të Kur’anit, të ndonjë libri, gazete ditore etj. Shkon në punën e tij, ku punon me korrektësi dhe pa dredhi, madje edhe nëse punëdhënësi është jomysliman, sepse myslimani i qëndron besnik marrëveshjes, përveç nëse ajo e urdhëron për të bërë ndonjë haram apo e ndalon nga ndonjë detyrë fetare. Në rast të tillë të drejtën e tij detyrohet ta kërkojë në mënyrën më të mirë dhe me siguri se të njëjtën do ta fitojë. Kjo gjë tani është bërë realitet dhe e vërejmë në përditshmërinë tonë, përveç në raste të rralla. Kthehet në shtëpinë e tij, ku në tërësi i kushton vëmendje familjes, kujdeset që në shtëpinë e tij të ketë “sheriat”, (sepse ky është “kryetar, mbret” i këtij “shteti”) kujdeset për nevojat familjare në çdo sferë dhe mundohet që në atë shtëpi të futë lumturinë dhe dashurinë, e jo diktaturën. Gjatë gjithë kësaj kohe mundohet që namazet t’i falë në xhami, ku do të ketë rastin të formojë një shoqëri të mrekullueshme, të cilët do të ndihmohen mes vete në punë të mbara dhe devotshmëri. Por me shumë kujdes, që xhamitë të mos bëhen vende të përgojimit dhe mbjelljes së armiqësisë në mesin e myslimanëve. Dita e këtij myslimani të mirë përfundon duke e aktivizuar alarmin e namazit të sabahut.

I dërguari i Allahut, paqja dhe bekimi i Allahut qoftë mbi të, thotë: “Ndaj Allahut, vetvetes dhe ndaj familjes ke detyra. Përmbushi këto detyra ndaj të gjithëve”. (Shënon Buhariu nr. 1968)

 

Ti je më i vogël se Kina

Kjo fjalë më kujton kur gjatë studimeve një dijetar na këshillonte për gjëra mjaft të rëndësishme. Ai, mes tjerash, tregonte për një nxënës nga bota arabe i cili kishte ngecur bukur shumë në mësimet e tij. Jo se nuk ishte i aftë, por për shkak se ishte preokupuar me lexim për problemet e myslimanëve në shtetin komunist të Kinës. Kur një dijetar e këshilloi se ajo që kërkohet nga ai është ta ndërtojë veten me dije të vërtetë dhe pastaj mund të sheh më qartë se në cilën sferë mund t’u bëjë dobi myslimanëve… nxënësi i mërzitur thoshte: Por vëllezërit tanë në Kinë?! Kush do të kujdeset për vëllezërit tanë në Kinë…

Njeriu i mençur duhet ta kuptojë realitetin në të cilin gjendet. Fillimisht duhet të mendojë në aftësitë dhe mundësitë që i ka, e pastaj të ndërmerr hapa konkrete se si ta vazhdojë udhën drejt xhenetit. Askush të mos mendojë se e ka për detyrë të punojë më tepër se sa ka mundësi, sepse Allahu i Lartësuar ka thënë: “Allahu nuk ngarkon askënd përtej mundësive që ka”.

Nëse dikush nga besimtarët e rëndomtë sot e ka kuptuar se përçarja është e keqe, nuk kërkohet me automatizëm që të ndërmerr iniciativa për bashkimin e gjithë myslimanëve, sepse rrezikon të ndërmerr hapa të cilat do të shkaktojnë edhe më shumë përçarje. Nëse dikush sot e ka kuptuar se gjaku i myslimanëve po nëpërkëmbet në shumë vende të botës, duhet ta dijë se edhe para tij ka pasur njerëz që këtë çështje e kanë mësuar dhe me siguri janë më besimtarë se ai, andaj nuk duhet të ndërmerr hapa të tillë që do të shkaktonin edhe më shumë nëpërkëmbje të nderit dhe gjakut të myslimanëve.

Prandaj, kush dëshiron ta ndihmojë Islamin, le ta ndihmojë nga këndi i tij. Nëse është tregtar, le t’i nxjerr në pah mirësitë e tregtisë Islame, nëse është mësues le të jetë shëmbëlltyrë për nxënësit e tij, madje edhe nëse nuk ligjëron lëndë fetare, nëse është mjek le t’i bindë pacientët e tij se Allahu është i Gjithëfuqishëm dhe se vetëm ai sjell të mirat dhe largon të këqijat, nëse nuk ka punë konkrete le të paraqitet si vullnetar në ndonjë punë bamirëse.

 

Dallimi mes thirrjes në Islam dhe nënçmimit të njerëzve

Nëse Allahu na ka nderuar që ta kuptojmë dhe jetojmë këtë fe, atëherë e kemi për detyrë t’i lajmërojmë të gjithë njerëzit për këto mirësi. Nëse dikush nuk na kupton, nuk duhet të shpejtojmë për t’i gjykuar, sepse ndoshta nuk jemi duke ua shpjeguar këtë fe ashtu siç i ka hije një pasuesi të Muhamedit, paqja dhe bekimi i Allahut qoftë mbi të dhe duhet të mos harrojmë se edhe ne dje ishim sikur ata, e ndoshta edhe më të humbur. Me siguri – pas dëshirës së Allahut – në udhëzimin tonë kanë ndikuar fjalët e ëmbla të ndonjë personi, e jo gjykimi i tjetrit se ne jemi bidatxhi, të humbur, kafira, etj. Allahu i Lartësuar thotë: “Mos i thoni atij që ju përshëndet me selam: ‘Nuk je besimtar’, me qëllim që të fitoni kënaqësi të kësaj jete, ndërkohë që te Allahu ka fitime të shumta. Të tillë keni qenë edhe ju më parë e Allahu ju dha mirësi; prandaj gjithmonë sqarojini mirë të gjitha punët! Se Allahu është Njohës i veprave tuaja”. (Nisa 94)

Nëse vërtetë dëshirojmë ta përhapim Islamin anekënd botës duhet të ecim pas hapave të njëjtë që Resulullahu, paqja dhe bekimi i Allahut qoftë mbi të, i ndoqi në atë drejtim. Te ai, njerëzit mund të shikonin Islam të gjallë dhe lumturi e hare në atë lloj jetese, e më vonë e kuptonin se këto mirësi nuk mund të arrihen përveç nëse do të jetonin si besimtarë të vërtetë.

Prej drejtësisë është që kjo mirësi të jetë e ofruar për secilin njeri në botë.

Këtë gjë e kuptuan shokët e Resulullahut, paqja dhe bekimi i Allahut qoftë mbi të, dhe shkonin në çdo vend për ta përhapur këtë mirësi. Nëse dikush i pengonte në predikimin e kësaj feje, atëherë xhihadi në rrugë të Allahut ishte mjeti (lexo: mjeti) më i mirë që ndihmonte përhapjen e dijes Islame dhe secili që kishte arsye të shëndoshë hynte në të pa kurrfarë dhune.

 

Vdekja fi sebilil-lah (në rrugë të Allahut)

Përfundimi i jetës si mysliman i mirë është një mirësi, vlerë dhe kënaqësi e papërshkrueshme. Këtë mirësi, Allahu do t’ia mundësojë vetëm atij që jeton një jetesë islame me sinqeritet. Është mirë, që secili besimtar të shpresojë vdekjen si shehid (dëshmor), për shkak të vlerave të mëdha që ka. Resulullahu paqja dhe bekimi i Allahut i Allahut qoftë mbi të, ka thënë: “Pasha Atë, në dorë të Cilit është shpirti im, kam dëshirë të luftoj në rrugë të Allahut dhe të vritem, pastaj të ngjallem dhe sërish të vritem, të ngjallem dhe sërish të vritem”. (E shënon Buhariu nr. 7227)

Mirëpo, kjo gjë nuk iu mundësua një numri të madh të myslimanëve të mirë gjatë historisë, madje as Resulullahut, paqja dhe bekimi i Allahut qoftë mbi të. Pra, e jona është që të shpresojmë, por Allahu e di çka është më mirë për ne.

E lus Allahun e Madhëruar të na ndihmojë në jetësimin e Islamit dhe vdekja të na gjejë duke dhënë kontributin tonë për këtë fe.

Bisedën time do ta përfundoj me fjalinë:

Nëse dëshirojmë të vdesim fi sebilil-lah, duhet të jetojmë fi sebilil-lah.

 

(publikuar në revistën Albislam nr. 46 – 1 Maj 2007)