Siç e shohim qartas, Ummeti Islam po kalon nëpër fitne, sprova dhe provokime që janë të njohura për të gjithë. Ato lajme sot i di edhe inteligjenti dhe mendjelehti.

Muslimani përballë këtyre gjërave ka detyrime, fillimisht: të bashkëndjejë me fatkeqësitë, të përpiqet t’i largojë ato apo ta zbusë situatën me aq sa ka mundësi, sepse:

مثل المؤمنين في توادهم و وتراحُمِهم وتعاطُفِهم ، مَثلُ الجسدِ . إذا اشتكَى منه عضوٌ ، تداعَى له سائرُ الجسدِ بالسَّهرِ والحُمَّى

“Shembulli i besimtarëve në dashurinë, mëshirën dhe solidarizimin mes tyre është sikurse shembulli i trupit, kur ankon një pjesë, i gjithë trupi alarmohet me pagjumësi dhe temperaturë”.[1]

Kjo lidhje vëllazërie kërkon detyrime dhe jo pretendime, mirëpo njerëzit në realitet kundrejt kësaj janë mes shkujdesjes dhe teprimit.

Të shkujdesur janë ata që nuk kthejnë as kokën të shohin çfarë ndodhë me vëllezërit e tyre, e aq më pak të japin ndonjë kontribut për të larguar zullumin dhe armiqësinë që u bëhet atyre. Kontributi është i llojllojshëm dhe sipas mundësive. Ai që mund ta ndalë me dorë duhet ta ndalë menjëherë, ai që mund ta ngre zërin kundër padrejtësisë, ashtu duhet të bëjë dhe ai që nuk ka opsion tjetër, nuk duhet të heqë dorë nga solidarizimi me zemër dhe lutjet drejt Allahut.

Të shkujdesurit sillen sikur të mos jenë pjesë e trupit islam, nuk kanë asnjë lidhje me ndërtesën e islamit.

Në anën tjetër, tepruesit (ekstremistët) lidhen për një ngjarje apo një plagë të caktuar dhe atë e shndërrojnë preokupimin e vetëm. I gjithë kontributi dhe e gjithë koha qenka farz të derdhet aty, sikur duan të thonë që të gjitha detyrat fetare tashmë u përkufizuan në ato çështje. Këta nuk mërziten, nëse ky teprim i dobëson në farzet tjera.

Mesataria është që muslimani të jetë syçelë dhe të sheh realitetin, t’i njeh detyrat e tij dhe pastaj të jep kontributin e duhur me aq sa ka mundësi, pa i shkaktuar vetes apo muslimanëve probleme dhe telashe. Pas atij kontributi, lirisht mund të angazhohet me çështje të cilat i sheh të dobishme, madje edhe më të dobishme.

Së këndejmi, çohet mjaft pluhur rreth disa angazhimeve të bekuara se nuk qenka koha e duhur për to! Bëhen pyetje pse nuk merreni me çështje të cilat do ta rregullojnë situatën aktuale?!

A tani ka mbetur të merreni me mësimin e shkronjave të Kuranit? A tani ka mbetur të shpjegoni për llojet e kamatës? A tani duhet të merreni me ndërtim të xhamive? A tani po na lodhni me hallall-haram muhabete?

Këto pyetje shumëkush i bën me qëllim të mirë, duke pasur frikë që mundi i muslimanve po derdhet në vend jo të duhur, porse këto pyetje i bëjnë edhe njerëz të këqinj, të cilëve nuk u intereson gjendja e muslimanëve aspak.

Këtë realitet dua ta trajtoj si vijon:

Një: S’ka dyshim se preokupimi me aktualitetin e njerëzve ka përparësi ndaj gjërave tjera. Nuk është e udhës që kur muslimanët janë në një fatkeqësi, ti t’u shpjegosh p.sh. dispozitat e shitjes së robërve.  I Dërguari, alejhi salatu ue selam, na ka mësuar tu japim përparësi gjërave më të rëndësishme. Në dy Sahihët përcillet se i Dërguari, alejhi salatu ue selam, kur e dërgoi Muadh ibën Xhebelin në Jemen, e porositi:

 إنك ستأتي قومًا أهلَ كتابٍ ، فإذا جئتَهم فادْعُهم إلى: أن يشهدوا أن لا إلهَ إلا اللهُ ، وأن محمدًا رسولُ اللهِ، فإن هم أطاعوا لك بذلك فأخبِرْهم أن اللهَ قد فرض عليهم خمسِ صلواتٍ في كلِّ يومٍ وليلةٍ ، فإن هم أطاعوا لك بذلك، فأخبِرْهم أن اللهَ قد فرضَ عليهم صدقةً، تؤخذُ من أغنيائِهم فتردُّ على فقرائِهم, فإن هم أطاعوا لك بذلك، فإياك وكرائمَِ أموالهٍم ، واتقِ دعوةَ المظلومِ ، فإنه ليس بينَه وبين اللهِ حجابٌ.

“Ti je duke shkuar te një popull që besojnë në Libër. Kur të shkosh atje, thirri të dëshmojnë se nuk ka të adhuruar me të drejtë përveç Allahut dhe se Muhamedi është i dërguar i Allahut. Nëse të binden në këtë, atëherë lajmëroji se Allahu ua ka bërë detyrim pesë namaze brenda natës dhe ditës. Nëse të binden në këtë, atëherë lajmëroji se Allahu ua ka bërë detyrim një sadaka, që merret nga pasanikët dhe u kthehet të varfërve. Nëse edhe në këtë binden, atëherë ki kujdes nga pasuritë e tyre të dashura dhe ki frikë nga lutja e të dëmtuarit sepse mes tij dhe Allahut nuk ka ndonjë pengesë!”[2]

Gjërat e domosdoshme janë përpara atyre të nevojshmeve ndërsa këto përpara atyre plotësuese. Prandaj, quhet moskuptim i fesë dhe ekstremizëm kur në rend të parë vendosë atë që duhet të jetë në rend të dytë, të pestë e kështu me radhë. Po ashtu quhet moskuptim i fesë kur njeriu mjaftohet vetëm me gjërat e domosdoshme dhe për të tjerat është i shkujdesur në tërësi. Kuptim i fesë është kur p.sh. sheh se dikush apo një grup njerëzish e kanë realizuar Teuhidin porse nuk kanë aq njohuri për dispozitat e namazit, t’ua shpjegosh kapitullin e namazit nga fikhu.

Pra, gjërat parësore maten sipas rëndësisë që kanë vet ato dhe sipas nevojës së njerëzve për ato gjëra.

Thirrësi është sikur mjeku, i jep pacientit atë që ai ka nevojë dhe jo atë që është më e rëndësishmja në përgjithësi e as atë që pacienti e kërkon.

Dy: Ekstremi në anën tjetër është shkujdesi ndaj kauzave të muslimanëve dhe gjërave të domosdoshme duke u marrë me gjëra më të vogla. Është ekstremizëm të marrim një çështje dhe ta shndërrojmë si çështja më e madhe, sa që të mendohet se Allahu nuk i krijoi njerëzit dhe xhindet përveçse për filan plagën! Detyrimi i jonë është që secilit t’i japim angazhimin e merituar me aq sa kemi mundësi. Ai që sillet ndryshe, i ngjan atij tek i cili shkon një mysafir i madh së bashku me dy – tre persona tjerë, dhe ky fillon ta nderojë mysafirin e madh duke i anashkaluar ata të tjerët në tërësi. I mençuri sillet ndryshe, ai e nderon të madhin por njëkohësisht nuk shkujdeset ndaj mysafirëve tjerë, sepse edhe ndaj tyre ka detyrim, madje ai e di se mysafiri i madh nuk pajtohet me nëpërkëmbjen e bashkëmysafirëve të tij. Kurse ekstremisti, një mysafir e nderon por njëmijë të tjerë i nëpërkëmbë.

Tre: Kauzat (problemet) e mëdha nuk zgjidhen duke e ndalë jetën mbi to. Edhe kur dikush prej nesh ka fatkeqësi – ne vazhdojmë të kemi festat e bajramit, bëjmë tregti, bëjmë dasma, bëjmë fëmijë, kemi të pame, kemi urime… e çka jo tjetër! Prishja e jetës normale duke ndalë çdo aktivitet për shkak të ndonjë problemi është devijim dhe jo thirrje e sheriatit. Nuk mbahet mend që Resulullahu, alejhi salatu ue selam, të ketë anuluar ndonjë bajram apo dasmë e as të ketë penguar ndonjë tregti; aq më pak ndaljen e ligjëratave, kurseve dhe mësimeve në rast fatkeqësish. Nuk ndalet jeta normale për shkak të krizave dhe fatkeqësive në jetë. Ibën Abasi, radijallahu anhuma, na tregon për rastin e atij personit që kur dëgjoi Profetin, alejhi salatu ue selam, duke thënë: “Të mos vetmohet një burr me një grua dhe assesi të mos udhëtojë një grua pa mahrem”, ai u ngrit dhe tha: O i Dërguar i Allahut, unë jam regjistruar të shkoj në filan betejën kurse gruaja ime është nisur për në Haxh?! “Shko dhe bëje Haxhin me shoqen tënde” – i tha i Dërguari, alejhi salatu ue selam. Po ashtu në Dy Sahihët tregohet për personin që erdhi të kërkojë leje për të shkuar në xhihad, por Profeti, alejhi salatu ue selam, e pyeti: “A i ke gjallë prindërit?” Po – tha ai. “Xhihadi yt është tek ata dy” – e porositi Resulullahu, alejhi salatu ue selam.

Në shumë vende sot duhet angazhuar me dije dhe davet. Nuk e teproj nëse them që pak vende janë ato ku është kryer farzi në aspektin e davetit, edukimit, përkrahjes materiale etj.

Pra, e rëndësishme është mesataria, e kur të shohësh dikë që kundërshton aktivitetin e dijetarëve, dije se ai është një nga këta tre:

  1. ose injorant për gjendjen e dijetarit, i cili angazhohet me kauzat e muslimanëve aq sa ka mundësi.
  2. ose injorant për metodën e përmirësimit dhe sjelljen e Umetit në raste krizash.
  3. ose dijetar që e di se dijetari tjetër është i shkujdesur në një kauzë konkrete.

Kjo e treta edhe pse është evidente, dy injorantët e parë janë më të përhapur. Allahu na ndihmoftë!

Përshtati: Omer Berisha

nga shkrimi i Shejh Dr. Nasir elOmer në revistën Al Bayan nr. 331 – Janar 2015

[1] Buhariu nr. 6011 dhe Muslimi nr. 2586

[2] Buhariu nr. 1496 dhe Muslimi nr. 19